USG

Diagnostyka prenatalna

Ultrasonografia (USG) w ciąży jest bezpieczną, dokładną i nieinwazyjną metodą diagnostyczną pozwalająca na obserwację płodu w ciągu niemal całego czasu przebiegu ciąży. Metoda ta pozwala na ocenę budowy zarodka i płodu oraz funkcji życiowych zarodka i płodu.

Techniczne możliwości ultrasonografii pozwalają na coraz dokładniejsze obserwacje i wyciąganie wniosków z badań, co może przyczynić się do rozpoznania nieprawidłowości budowy lub funkcji nienarodzonego dziecka, organizmu ciężarnej oraz na podjęcie ewentualnych działań korygujących (leczenia).

Taka funkcja USG byłaby możliwą, gdyby w 100% można było by wykorzystać jej możliwości czysto techniczne.

W badaniu jednak trzeba ująć  udział płodu którego położenie, ruchy oraz wielkość mogą uniemożliwiać prawidłową ocenę wszystkich najdrobniejszych części jego ciała.

Drugim elementem wpływającym na jakość a zarazem precyzję badania jest ciężarna – budowa jej ciała, ilość płynu owodniowego, stan emocjonalny.
Trzeci czynnik to sprzęt oraz lekarz odpowiednio przygotowany do wykonywania i opisu badań.

Mając powyższe na uwadze wydaje się być ważne, aby zdawać sobie sprawę z tego, czego możemy, a czego nie możemy spodziewać się po badaniu ultrasonograficznym.

Naszym celem jest jak najdokładniejsza ocena płodu, ale celem diagnostyki prenatalnej ogólnie jest odpowiedź na pytanie czy oglądany płód ma szansę na samodzielne życie (oddychanie, krążenie krwi, wydalanie) po porodzie, który odbędzie się w najbliższym szpitalu, czy też wymaga rozwiązania w placówkach specjalistycznych (w obecności kardiochirurga, chirurga dziecięcego, endokrynologa itd.).

Obecny stan sprzętowy oraz wiedza medyczna nie pozwala na wykonywanie badań w oderwaniu od czynnika płodowego i matczynego, tak więc ważna jest świadomość jej niedoskonałości pomimo pełnego zaangażowania ciężarnej, personelu medycznego oraz najlepszego sprzętu do diagnostyki.

 

Badanie ultrasonograficzne jest podstawową metodą oceny dobrostanu płodu. Pozwala określić jedynie prawidłowość rozwoju płodu na danym etapie ciąży. Płód cały czas się rozwija, dlatego w trakcie ciąży proponujemy wykonanie kilku badań ultrasonograficznych zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego oraz The Fetal Medicine Foundation.

Terminy wykonywanych badań przesiewowych w ciąży fizjologicznej:

USG do 10 tygodnia - ocena liczby płodów, pechęrzyków ciążowych oraz narządu rodnego, zalecane w grupie ciężarnych wysokiego ryzyka.

USG I trymestru – pomiędzy 11 a 14 tygodniem ciąży. Badanie należy uzupełnić o wykonanie pełnego testu złożonego z indywidualną oceną ryzyka urodzenia dziecka z wadą chromosomalną.

USG przesiewowe II trymestru – pomiędzy 18 a 22 tygodniem ciąży. Ocena prawidłowości rozwoju narządów i struktur wewnętrznych płodu. Określenie cech płciowych płodu.

USG przesiewowe III trymestru – pomiędzy 28 a 32 tygodniem ciąży. Badanie prawidłowości wzrostu i rozwoju płodu.

USG w terminie okołoporodowym 36-39 tydzień ciąży - ocena biometrii i położenia płodu przed porodem.

Dodatkowe techniki wykorzystywane w ultrasonografii

USG 3D/4D - przestrzenne zobrazowanie płodu, które wykonać można w każdym okresie ciąży, przy czym ruchy płodu, gesty, najlepiej między 20 a 28 tygodniem ciąży. W III trymestrze ciąży obrazowanie daje możliwość oceny części ciała płodu np. mimiki i rysów twarzy.

USG doppler - ocena przepływu krwi w naczyniach matczyno - płodowych. Dostarcza informacji o stopniu wydolności łożyska, pozwala na kontrolę wydolności płodowego układu krążenia oraz ukrwienia poszczególnych jego narządów.

Diagnostyka prenatalna


Diagnostyka prenatalna daje możliwość oceny anatomii płodu, jego wzrastania i dobrostanu. Pozwala z dużym prawdopodobieństwem rozpoznać anomalie chromosomalne i strukturalne. Nie polega tylko na badaniu inwazyjnym i testach genetycznych, ale opiera się przede wszystkim na badaniu ultrasonograficznym. Pamiętając o tym, że nie ma stuprocentowej metody gwarantującej "że wszystko będzie w porządku" proponujemy wykorzystanie tych, które z dużym prawdopodobieństwem ocenią ryzyko wad, dostarczając niezbędnych informacji o rozwoju płodu bez negatywnego wpływu na przebieg ciąży.

Diagnostyka nieinwazyjna:

  1. Test HARMONY - przesiewowe badanie prenatalne wykonywane między 10 a 21 tygodniem ciąży.
    Ocena wykrytego materiału genetycznego dziecka (cfDNA), krążącego we krwi matki, pozwala na wykrycie zespołu Downa (trisomia 21), zespołu Edwardsa (trisomia 18) oraz zespołu Pataua (trisomia 13) z bardzo wysoką wykrywalnością wynoszącą 99,9% Jest testem nieinwazyjnym - polega na pobraniu krwi matki i jej analizie. Dodatkowo na życzenie rozdziców można określić płeć dziecka.
     
  2. Test złożony (combined test) zgodnie z FMF - obecnie najpowszechniej stosowane przesiewowe nieinwazyjne badanie prenatalne składające się z USG płodu oraz analizy biochemicznej z krwi matki, wykonywane w celu zidentyfikowania ciężarnych, u których występuje zwiększone ryzyko urodzenia dziecka z trisomią.

    Polega na badaniu USG, z oceną anatomii płodu i markerów wad chromosomalnych (NT - przezierności karkowej, DV PI -indeksu pulsacji w przewodzie żylnym,ocenie kości nosowej NB i przepływu przez zastawkę trójdzielną w sercu TV) oraz określeniu poziomu specyficznych białek (wolne beta-hCG oraz białko PAPP-A). Na podstawie uzyskanych danych określa się ryzyko wystąpienia trisomii 21,18,13 z prawdopodobieństwem wykrycia 90- 95%. Test ten jest wykonywany między 10 -14 tygodniem ciąży.
     
  3. Pomiar przezierności karkowej NT i innych markerów - przesiewowe badanie prenatalne wykonywane podczas USG I trymestru. Wykrywalność anomalii płodowych na poziomie 70%. Wykonywane między 11 a 14 tygodniem ciąży, przy długości płodu CRL 45-84mm.
     
  4. Badania biochemiczne z krwi matki - przesiewowe badanie nieinwazyjne obliczające ryzyko wad na podstawie analizy biochemicznej wykonywanej z krwi matki:
     
    • Test podwójny: badanie stężenia białka PAPP-A oraz wolnej ß-hCG wykonywane między 10 a 14 tygodniem ciąży.
       
    • Test potrójny: badanie stężenia białka AFP, całlkowitej ß-hCG oraz wolnego estriolu E3 wykonywane pomiędzy 15 a 20 tygodniem ciąży:ocena ryzyka trisomii 21 i 18 oraz urodzenia dziecka z otwarta wadą ośrodkowego układu nerwowego.
       
    • Wykrywalność wad na poziomie 60% -70%.
       
    • Badania inwazyjne
       
    • Wykonywane z określonych wskazań, najczęściej wtedy, gdy badania nieinwazyjne wskazują na wysokie ryzyko wad płodu oraz na życzenie ciężarnej.
       
    • Cechują się wysoką wykrywalnością wad chromosomalnych(>99%). Obarczone są ryzykiem powikłań m.in.:odejścia płynu owodniowego, infekcji, krwawienia, uszkodzenia płodu i poronienia.
       
  5. Biopsja trofoblastu (CVS)
    Pod kontrolą USG, przy użyciu igły, pobiera się fragmenty kosmków do analizy DNA. Badanie wykonuje się pomiędzy 11 a 14 tygodniem ciaży w przypadku podwyższonego ryzyka zaburzeń genetycznych.
     
  6. Amniopunkcja
    Polega na pobraniu igłą punkcyjną płynu z worka owodniowego poprzez nakłucie przezbrzuszne pod kontrolą USG.Wykonywana po 15 tygodniu ciąży,optymalnie ok.16 tygodnia. Wykorzystywana także w diagnostyce infekcji wewnątrzmacicznych płodu(>20.tygodnia ciąży).
     
  7. Kardocenteza (FBS)
    Pobranie próbki krwi płodu na drodze nakłucia sznura pępowinowego lub wewnątrzwątrobowej części żyły pępowinowej. Wykonywane w 18-38 tygodniu ciąży w celu oceny zarówno cytogenetycznej jak i niegenetycznej, po zdiagnozowaniu w II trymestrze anomalii płodu. W przypadku niektorych anomalii (np. choroby hemolitycznej) wykorzystywana podczas terapii płodu.

 

Nasze pracownie USG : "Profemina" Lubin oraz "Medpol" Polkowice

Zapraszamy

59-100 Polkowice

ul. Józefa Chełmońskiego 5A

npsvitanova@gmail.com